Ứng Phó Khi Đơn Xin Di Trú Bị Từ Chối Bởi IRCC: Các Bước Tiếp Theo
Nếu đơn xin di trú của bạn bị Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) từ chối, bạn vẫn còn nhiều lựa chọn để xử lý tình huống này. Việc hiểu rõ lý do bị từ chối sẽ giúp bạn đưa ra phương án phù hợp cho trường hợp của mình.
1. Tìm hiểu lý do bị từ chối thông qua GCMS note
Bạn có thể yêu cầu GCMS note để biết chi tiết hơn về lý do bị từ chối. GCMS (Global Case Management System) là hệ thống nội bộ của IRCC và Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA). GCMS note chứa các thông tin quan trọng như:
- Thông tin chi tiết về hồ sơ, ngày nhận, tình trạng xử lý
- Nhận xét của chuyên viên di trú
- Thư từ giữa bạn và IRCC
- Tài liệu liên quan và lý do cụ thể bị từ chối
Để nhận GCMS note, bạn phải gửi yêu cầu ATIP và đóng phí 5 CAD. Chỉ công dân hoặc thường trú nhân Canada, hoặc người đang sống tại Canada mới có thể gửi ATIP. Nếu ở ngoài Canada, bạn cần nhờ đại diện đủ điều kiện thực hiện hộ.
2. Gửi yêu cầu xem xét lại (Reconsideration Request)
Nếu bạn tin rằng chuyên viên di trú đã mắc sai sót hoặc hiểu nhầm hồ sơ dẫn đến quyết định từ chối không chính xác, bạn có thể gửi yêu cầu xem xét lại. Hồ sơ nên bao gồm:
- GCMS note
- Đơn và toàn bộ giấy tờ đã nộp
- Thư từ chối
- Thư giải trình nêu rõ lý do đề nghị xem xét lại, phản biện các lỗi hoặc hiểu lầm, cung cấp bằng chứng hoặc tài liệu bổ sung (nếu cần thiết)
Bạn có thể gửi yêu cầu này trực tuyến qua webform của IRCC hoặc qua email (nếu có). Nên thực hiện trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận thư từ chối.
3. Nộp đơn kháng cáo (Notice of Appeal)
Bạn có thể nộp đơn kháng cáo lên Ban Kháng cáo Di trú (IAD) thuộc Hội đồng Di trú và Tị nạn Canada trong các trường hợp:
- Từ chối hồ sơ bảo lãnh người thân
- Lệnh trục xuất
- Khi bị cho là không đáp ứng nghĩa vụ thường trú nhân
Các trường hợp khác không đủ điều kiện kháng cáo lên IAD. Thời hạn nộp đơn kháng cáo:
| Lý do kháng cáo | Ai được kháng cáo | Thời hạn nộp đơn |
|---|---|---|
| Từ chối bảo lãnh | Công dân/thường trú nhân Canada nộp đơn bảo lãnh | 30 ngày từ ngày nhận thư từ chối |
| Lệnh trục xuất | Thường trú nhân, người có visa PR, người tị nạn | 30 ngày từ ngày nhận lệnh trục xuất |
| Nghĩa vụ thường trú nhân | Thường trú nhân nộp đơn xin giấy thông hành PR khi ở nước ngoài | 60 ngày từ ngày nhận thư từ chối |
Bạn không được quyền kháng cáo nếu bạn hoặc người bảo lãnh bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh vì phạm tội nghiêm trọng, liên quan đến tội phạm có tổ chức, đe dọa an ninh, hoặc vi phạm nhân quyền.
4. Xin phép và yêu cầu tòa án liên bang xem xét tư pháp (Judicial Review)
Bạn có quyền yêu cầu Tòa án Liên bang Canada xem xét lại quyết định từ chối theo Luật Bảo vệ Di trú và Tị nạn (IRPA). Quá trình này gồm hai giai đoạn:
- Xin phép (Leave): Phải nộp đơn xin phép trong vòng 15 ngày (nếu quyết định ngoài Canada) hoặc 60 ngày (nếu trong Canada) kể từ ngày nhận quyết định. Hồ sơ cần đầy đủ tài liệu và lập luận pháp lý.
- Xem xét tư pháp (Judicial Review): Nếu được chấp thuận, phiên điều trần sẽ diễn ra trong vòng 30-90 ngày. Thẩm phán sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ và đưa ra quyết định. Nếu tòa án đồng ý, hồ sơ sẽ được chuyển lại IRCC để xét duyệt bởi chuyên viên khác.
Quá trình này có thể kéo dài trên một năm và thường cần sự hỗ trợ của luật sư di trú.
5. Nộp lại hồ sơ mới
Trong hầu hết trường hợp, bạn có thể nộp lại hồ sơ mới, trừ khi thư từ chối ghi rõ bạn không được phép làm vậy. Đây là cách đơn giản và tiết kiệm chi phí nhất nếu bạn đồng ý rằng quyết định từ chối là đúng. Hãy đảm bảo bạn đã khắc phục mọi vấn đề dẫn đến việc bị từ chối trước đó, ví dụ:
- Bổ sung bằng chứng tài chính nếu bị từ chối do không đủ nguồn lực tài chính
- Cập nhật giấy tờ, thư mời, hoặc giải trình rõ ràng hơn về mục đích lưu trú
- Đính kèm Letter of Explanation (LOE) để giải thích các điểm chưa rõ ràng
Nên nộp lại hồ sơ sớm sau khi đã xử lý các lý do bị từ chối, tránh trường hợp chính sách hoặc điều kiện xét duyệt thay đổi.
6. Tham vấn luật sư di trú
Nếu bạn đã chuẩn bị hồ sơ với sự trợ giúp của luật sư di trú, họ thường sẽ tư vấn các bước tiếp theo phù hợp. Nếu tự làm hồ sơ hoặc nhờ người không chuyên, bạn nên liên hệ chuyên gia di trú có kinh nghiệm để:
- Xem xét kỹ lưỡng hồ sơ bị từ chối, xác định điểm yếu, thiếu sót
- Đề xuất phương án giải quyết phù hợp: nộp lại, kháng cáo, yêu cầu tòa án, hoặc lựa chọn diện di trú khác
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ pháp lý, giải thích thuật ngữ chuyên môn và đảm bảo hồ sơ đầy đủ
Việc xử lý hồ sơ bị từ chối có thể phức tạp, do đó nên chủ động tìm hiểu, chuẩn bị kỹ lưỡng và tham vấn chuyên gia khi cần thiết để tăng cơ hội thành công.
