Chính sách Di trú của Mark Carney: Tổng quan và Định hướng

Giới thiệu

Mark Carney, Thủ tướng tiếp theo của Canada, đã công bố những định hướng rõ ràng về chính sách di trú. Ông nhấn mạnh vai trò của di trú đối với tăng trưởng kinh tế, đồng thời đề xuất các biện pháp kiểm soát nhằm đảm bảo khả năng hấp thụ của Canada.

Giới hạn số lượng nhập cư (“Cap”)

Carney đề xuất áp dụng giới hạn tạm thời đối với số lượng người nhập cư để giải quyết khủng hoảng nhà ở. Theo tài liệu chính sách công bố tháng 2/2025, số người nhập cư sẽ được điều chỉnh về mức bền vững như trước đại dịch. Ông cho rằng lượng lao động nước ngoài, sinh viên quốc tế và người nhập cư mới trong những năm gần đây vượt quá khả năng cung ứng về nhà ở, y tế và dịch vụ xã hội của Canada.

Kế hoạch nhập cư năm 2025 của IRCC đã giảm 20% mục tiêu cấp quyền thường trú so với năm trước, đồng thời lần đầu tiên đặt mục tiêu về số lượng cư dân tạm thời. Bộ trưởng trước đó, Marc Miller, cũng đã thực hiện nhiều biện pháp siết chặt, như hạn ngạch giấy phép du học và các điều kiện cấp giấy phép lao động sau tốt nghiệp.

Hiện chưa rõ cụ thể giới hạn sẽ áp dụng lên các diện nào và mức độ thay đổi so với chính sách hiện tại.

Ưu tiên chuyển đổi cư dân tạm thời thành thường trú

Carney nhấn mạnh cần tập trung hỗ trợ và “hấp thụ” hơn 4 triệu người đã đến Canada trong vài năm trở lại đây, trước khi tiếp tục tăng trưởng nhập cư. Định hướng này phù hợp với chính sách gần đây của chính phủ liên bang, như việc IRCC đưa ra mục tiêu dành riêng cho nhóm “In-Canada Focus” với 82.980 suất thường trú năm 2025 (khoảng 36% chỉ tiêu nhập cư kinh tế).

Chính phủ cũng đặt mục tiêu tăng trưởng dân số âm cho năm 2025, phản ánh sự ưu tiên chuyển đổi cư dân tạm thời thành thường trú nhân.

Lượng lao động nước ngoài tạm thời

Carney cho rằng Canada đã “quá dễ dãi” trong việc tiếp nhận lao động nước ngoài tạm thời (Temporary Foreign Worker Program và International Mobility Program). Ông nhấn mạnh đại dịch Covid-19 là nguyên nhân khiến doanh nghiệp kêu gọi tăng số lượng lao động nước ngoài, dẫn tới mất kiểm soát.

Kế hoạch 2025-2027 duy trì chỉ tiêu cấp phép lao động TFWP ở mức 82.000/năm và IMP là 285.750 năm 2025, giảm xuống 128.700 năm 2026. Dự kiến tổng số cư dân tạm thời tại Canada sẽ giảm khoảng 445.000 người mỗi năm trong 2025 và 2026, chủ yếu do chuyển đổi sang thường trú hoặc hết hạn tư cách.

Phụ thuộc vào học phí sinh viên quốc tế

Dù không nêu rõ hạn chế số lượng sinh viên quốc tế, Carney bày tỏ lo ngại về việc các trường đại học Canada đang phụ thuộc quá mức vào học phí sinh viên nước ngoài. Sau khi chính phủ áp dụng hạn ngạch du học từ 2024, nhiều trường đã gặp khó khăn tài chính, phải cắt giảm chương trình, sa thải hoặc đóng cửa cơ sở.

Carney ủng hộ tăng đầu tư công cho giáo dục đại học nhằm giảm sự phụ thuộc này.

Khủng hoảng nhà ở

Carney dự kiến sẽ cân nhắc kỹ nguồn cung nhà ở khi xây dựng chính sách di trú. Ông cam kết “tăng tốc” kế hoạch xây dựng nhà ở quốc gia, bao gồm mở rộng đào tạo lao động lành nghề và phát triển các chương trình học nghề. Điều này tương đồng với các sáng kiến hiện tại của chính phủ liên bang nhằm hỗ trợ ngành xây dựng và tạo lộ trình cho lao động ngành xây dựng.

Chưa rõ Carney có ủng hộ tài trợ trực tiếp cho nhà ở công cộng như các chương trình trước đây của chính phủ liên bang hay không.

Chính sách di trú và bản sắc quốc gia Canada

Carney khẳng định di trú là yếu tố then chốt cho kinh tế và bản sắc Canada. Ông cho rằng Canada không chỉ có thể duy trì chính sách mở cửa mà còn không thể không làm như vậy. Canada có truyền thống hội nhập người nhập cư nhanh chóng và hiệu quả.

Tiểu sử Mark Carney

Mark Carney sinh ra tại Vùng Lãnh thổ Tây Bắc và lớn lên ở Edmonton, Alberta, trong gia đình giáo viên. Ông tốt nghiệp kinh tế tại Harvard và lấy bằng thạc sĩ, tiến sĩ tại Đại học Oxford. Carney từng làm việc tại Goldman Sachs, giữ vị trí Thống đốc Ngân hàng Canada (2008–2013), Thống đốc Ngân hàng Anh (2013–2020), Đặc phái viên của Liên Hợp Quốc về khí hậu và tài chính, đồng thời là cố vấn không chính thức cho Thủ tướng Justin Trudeau.

Tháng 1/2025, Carney chính thức ra tranh cử lãnh đạo Đảng Tự do Liên bang – đánh dấu bước chuyển sang chính trường.

Triển vọng sắp tới

Dự kiến Carney sẽ nhậm chức trong vài ngày tới. Tuy nhiên, chưa rõ nhiệm kỳ của ông kéo dài bao lâu do Canada sẽ tổ chức bầu cử liên bang muộn nhất vào ngày 20/10/2025, thậm chí có thể sớm hơn nếu quốc hội bị giải tán bởi bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ thiểu số hiện tại.