Vương quốc Anh công bố các quy định di trú nghiêm ngặt hơn; Liệu Canada có theo chân?

Đối thoại Carney-Starmer ngày 12/5 củng cố quan hệ song phương

Ngày 12/5/2025, Thủ tướng Mark Carney của Canada đã điện đàm với Thủ tướng Keir Starmer của Vương quốc Anh sau khi Anh công bố các cải cách di trú mới. Hai bên tái khẳng định mối quan hệ chặt chẽ giữa Canada và Vương quốc Anh, nhấn mạnh ý định tăng cường hợp tác thương mại, quốc phòng và an ninh. Là đồng minh trong NATO và đối tác trong Khối Thịnh vượng chung, hai bên cam kết duy trì hòa bình, an ninh và hỗ trợ Ukraine. Cuộc trao đổi cũng đề cập chuyến thăm sắp tới của Vua Charles III tới Canada. Cuộc đối thoại này có thể tạo tiền đề cho việc Canada xem xét thay đổi chính sách di trú dựa trên mô hình mới của Anh.

Các cải cách di trú Canada có thể cân nhắc dựa trên mô hình Anh

• Tăng chuẩn đầu vào cho lao động có tay nghề: Anh dự kiến yêu cầu bằng cấp đại học cho visa lao động tay nghề, hạn chế nhập cư lao động trình độ thấp. Canada có thể nâng điểm Express Entry hoặc yêu cầu trình độ học vấn cao hơn cho các nhóm lao động kinh tế, phù hợp với Kế hoạch Mức nhập cư 2025–2027.
• Chiến lược lao động theo từng lĩnh vực: Anh yêu cầu doanh nghiệp đầu tư đào tạo lao động nội địa ở các ngành như kỹ thuật, CNTT. Canada có thể siết quy định chương trình Lao động nước ngoài tạm thời (TFWP) bằng việc bắt buộc doanh nghiệp chứng minh đào tạo cho lao động trong nước, thúc đẩy chuyển đổi lao động tạm thời sang thường trú.
• Siết chặt quy định với du học sinh quốc tế: Anh rút ngắn thời gian ở lại sau tốt nghiệp và tăng tiêu chí kiểm soát trường học. Canada, sau khi đã giới hạn số giấy phép du học năm 2025, có thể siết Chương trình Giấy phép lao động sau tốt nghiệp (PGWPP) và nâng chuẩn kiểm soát trường học tương tự Anh.
• Nâng chuẩn ngôn ngữ: Anh tăng yêu cầu tiếng Anh với lao động có tay nghề và bắt buộc trình độ cơ bản cho người phụ thuộc. Canada có thể tăng chuẩn Canadian Language Benchmark (CLB) hoặc yêu cầu trình độ cơ bản tiếng Anh/Pháp cho người phụ thuộc.
• Đẩy nhanh xử lý hồ sơ tị nạn: Anh hướng tới rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế trì hoãn do lý do nhân quyền. Canada có thể áp dụng mô hình “last-in, first-out” hoặc ưu tiên hồ sơ có tỷ lệ chấp thuận cao để giảm tồn đọng, đảm bảo tuân thủ cam kết quốc tế.
• Khuyến khích thu hút nhân tài toàn cầu: Anh có chương trình Talent Beyond Boundaries và visa nhân tài toàn cầu. Canada có thể mở rộng Global Talent Stream hoặc tạo dòng Express Entry mới cho các chuyên gia đẳng cấp trong AI, công nghệ xanh.

Những cải cách của Anh khó được Canada áp dụng

• Kéo dài thời gian định cư: Anh tăng thời gian từ 5 lên 10 năm để được định cư, trái ngược lộ trình 3–5 năm của Canada từ thường trú đến quốc tịch.
• Đóng cửa visa chăm sóc xã hội: Canada vẫn duy trì Chương trình lao động chăm sóc như một con đường quan trọng lên thường trú.
• Hạn chế visa theo quốc tịch: Việc Anh xem xét kỹ hồ sơ từ một số quốc gia đi ngược với nguyên tắc không phân biệt đối xử của Canada.
• Giấy phép lao động riêng cho người tị nạn UNHCR: Canada đã tích hợp người tị nạn được UNHCR công nhận vào chương trình tái định cư, không cần làm thêm chương trình riêng.

Bối cảnh và cân nhắc rộng hơn

Chính sách di trú Canada chịu ảnh hưởng bởi nhu cầu kinh tế, tỷ lệ sinh thấp (1,3 con/phụ nữ) và dân số già, với gần 25% dân số là người nhập cư. Kế hoạch Mức nhập cư 2025–2027 dự báo dân số giảm nhẹ do lo ngại về nhà ở và hạ tầng. Khoảng 60% người dân cho rằng mức nhập cư hiện nay quá cao, gây áp lực lên nhà hoạch định chính sách. Tuy nhiên, cam kết về đa văn hóa và nghĩa vụ nhân đạo, được quy định trong Luật Bảo vệ Di trú và Tị nạn của Canada, sẽ ngăn cản các biện pháp quá hạn chế.

Các cải cách của Anh nhằm giảm phụ thuộc lao động nước ngoài, tăng cường thực thi pháp luật có nhiều điểm tương đồng với hướng đi gần đây của Canada, như giảm chỉ tiêu nhập cư và đẩy nhanh xử lý hồ sơ tị nạn. Chuyến thăm sắp tới của Vua Charles III càng củng cố mối quan hệ và giá trị chung giữa hai quốc gia.

Triển vọng sắp tới

Canada sẽ cân nhắc ý kiến từ các tỉnh bang, doanh nghiệp và xã hội dân sự để cân bằng ưu tiên kinh tế với năng lực hội nhập. Cựu Bộ trưởng Di trú Marc Miller từng gợi ý về các cải cách hệ thống tị nạn. Mối quan hệ Canada–Anh được củng cố bởi các lãnh đạo mới có thể thúc đẩy hợp tác chính sách di trú, giúp hai quốc gia đối mặt thách thức chung mà vẫn tôn trọng đặc thù hệ thống mỗi nước.

Để cập nhật thông tin mới nhất, vui lòng truy cập Canada.ca hoặc theo dõi các thông báo từ Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC).